Karen Kamps

'De Holocaust is een raam, dat ons laat zien waartoe de moderne samenleving in staat is.'

Gisteravond heeft de gemeenteraad van Doetinchem unaniem besloten om het monument Lichtstenen te plaatsen ter herinnering aan de slachtoffers van de Shoah.

Lichtgevende stenen om de slachtoffers van de Holocaust, de Shoah te herdenken, hebben een prachtige symbolische waarde. Het leggen van een steentje bij een graf heeft een eeuwenoude betekenis binnen de joodse cultuur. Mijn oma liet haar kinderen, waaronder mijn moeder, een steentje leggen bij het graf van haar jongste zus, telkens wanneer ze de begraafplaats bezochten.

Ook wanneer het geloof niet meer beleden wordt, kan een gebruik gehandhaafd blijven. Alsof het in het DNA van een volk zit. Het zou teruggaan naar de tijd, dat de joden een nomadisch volk waren. Mensen werden begraven op de plek waar ze stierven. Vaak was de bodem te hard en stenen gaven een markering aan waar mensen begraven waren. Stenen vergaan niet en hebben eeuwigheidswaarde. Door een steentje achter te laten bij het graf, toont de bezoeker respect en laat zien dat hij is geweest en de overledene heeft herdacht.

Volgend jaar staat 75 jaar herdenking en bevrijding in Doetinchem, in het teken van de verzoening met Duitsland. Op uitnodiging van de gemeente zal ook een Duitse delegatie aanwezig zijn. De herdenking van de slachtoffers, maar ook de aanwezigheid van nabestaanden kunnen daarbij niet ontbreken. De Holocaust, de genocide die ook in Doetinchem heeft plaatsgevonden, maakt voor GroenLinks onlosmakelijk deel uit van de herdenking en 75 jaar bevrijding.

De Holocaust is een raam, dat ons laat zien waartoe de moderne samenleving in staat is.
“De uitroeing van de joden was geen terugval in barbaarsheid. Het was het toppunt van moderniteit. De instrumentele rede, kijkt niet naar het doel, maar naar het meest effectieve middel. De SS-afdeling die verantwoordelijk was voor de uitroeiing van joden heette 'Administratie en Economie'. Dat was niet eens zo'n grote leugen. Voor monsterlijke daden heb je geen monsters nodig. We kunnen onszelf prima beschermen tegen monsters, die stoppen we in de gevangenis. Het zijn gewone, nette mensen die meedoen aan zulke gruwelijkheden.”
Deze uitspraak komt van Zygmunt Bauman, één van de meest invloedrijke sociologen van deze tijd. Tijdens de oorlog vluchtte hij met zijn Pools-joodse ouders naar Rusland.

We hebben wat rond gevraagd en begrepen dat er volgend jaar in Doetinchem, geen speciale aandacht is voor de herdenking van de Holocaust. Vrijwel alle andere Achterhoekse gemeenten hebben wel voor de lichtgevende herdenkingsstenen gekozen. GroenLinks wil graag dat de gemeente hierbij aansluit. We hopen dat voor dit lichtmonument een centrale en eervolle plek in de openbare ruimte wordt uitgekozen, waar dit lichtmonument goed tot z’n recht komt. Door te herinneren eren we de slachtoffers van de Holocaust en geven we de nieuwe generatie mee hoe kwetsbaar en kostbaar onze vrijheid is. Juist nu in een tijd waar angst voor het vreemde en de vreemdeling weer de kop op steekt en politici stemmen winnen door immigranten uit te sluiten. Ter overweging, het stadsmuseum heeft aangegeven graag mee te willen werken aan educatiemateriaal voor het onderwijs.