Hoe kan Doetinchem een (nog) aantrekkelijke(r) stad zijn voor ouderen om er te wonen?

Een verslag van het themacafé “de nieuwe ouderen”. Tijdens dit themacafé georganiseerd door GroenLinks Doetinchem stonden huisvesting en cultuur centraal, een mogelijk volgende keer zal er aandacht zijn voor zorg, eenzaamheid, de wat meer schaduwkanten van het ouder worden. Sprekers:
Landelijke vereniging gemeenschappelijk wonen van ouderen (LVGO), Jaap Wiegers
Site woondiensten, Tatjana van der Leeden en Antoinette Westendorp
Amphion, Charles Droste
Gruitpoort, Jan Menderink
Gemeente Doetinchem, GroenLinks Wethouder Frans Langeveld

Gespreksleider was Wim van der Vlist en hij schreef het volgdende verslag.

De nieuwe ouderen zijn zelfstandig, zelfbewust, initiatiefrijk en willen zo lang mogelijk voor zichzelf zorgen. Zij willen mogelijkheden om de eigen huisvesting te kunnen organiseren, actief zijn binnen sport en recreatie, cursussen en lezingen kunnen volgen en meepraten /meebeslissen over de eigen woonomgeving. Zij willen de mogelijkheid zelf de noodzakelijke collectieve zorg te regelen. Bij dit alles verwachten zij medewerking en ondersteuning van de gemeente, niet zozeer middels subsidies e.d., maar vooral door een open houding en het slechten van bureaucratische barrières. Deze avond zal het gaan over huisvesting en cultuur, een mogelijk volgende keer zal er aandacht zijn voor zorg, eenzaamheid, de wat meer schaduwkanten van het ouder worden. Ondanks het weer, buien en onweer, waren er toch een twintigtal bezoekers.

Samenvattende inleidingen.

Landelijke vereniging gemeenschappelijk wonen van ouderen(LVGO), Jaap Wiegers

Maandblad: Wijzer Wonen.

De vereniging adviseert, bevordert en ondersteunt initiatieven in heel het land die gericht zijn op het terrein van gemeenschappelijk wonen van ouderen.

Landelijk probeert men de politiek bestuurlijke besluitvorming te beïnvloeden. Men voert nadrukkelijk geen initiatieven uit.

De organisatie is de laatste jaren weer in de lift mede onder invloed van het feit dat ouderen steeds langer in hun eigen huis moeten blijven wonen en er een groeiende groep is die dat wil, maar uit angst voor bijvoorbeeld vereenzaming, besluit tot een vorm van groepswonen. Dat biedt meerdere voordelen:

Een comfortabel, goed aangepast huis dichtbij openbaar vervoer, winkels en voorzieningen en zelfgekozen buren;

Dagelijks in verbondenheid naar elkaar omkijken;

Wederzijdse bereidheid en betrokkenheid om elkaar te helpen en bij te staan;

Een goede gemeenschappelijke ruimte om elkaar te ontmoeten en voor allerlei soorten activiteiten;

Mogelijkheid voor allerlei collectieve regelingen, afspraken, overeenkomsten, ed.;

Men kent verschillende eigendomsverhoudingen: Sociale huur, vrije huur, particulier eigendom en mengvormen.

 

Site woondiensten

Tatjana van der Leeden/Antoinette Westendorp.

Site ziet het als een belangrijke opdracht haar huurders te faciliteren in het zo lang mogelijk in hun eigen huis en wijk te blijven wonen. Het wonen moet goed en betaalbaar zijn. Sité faciliteert haar huurders om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen

Om mensen een idee te geven wat er aan aanpassingen mogelijk is heeft Sité een zgn. belevingswoning ingericht in de wijk schöneveld.

Samen met de gemeente Doetinchem heeft ij een WMO convenant afgesoten, hierin zijn werkafspraken gemaakt over o.a. het aanpassen van woningen voor mensen met een WMO indicatie. Eén vn de afspraken is dat woningaanpassingen tot 5000 door Sité worden betaald.

Naast hulp om in de eigen woning te blijven geeft Sité ook hulp en advies bij de verhuizing van ouderen, hiervoor zijn woonadviseurs in dienst. Voor woningen die geschikt zijn voor ouderen (en gelabeld met een S label) hebben ouderen voorrang.

Daarnaast wordt er ook nagedacht over nieuwe woonvormen voor ouderen (o.a. ligt er een idee voor het starten van een Knarrenhof).

Site kent diverse woongebouwen waarbij er een combinatie is van sociale huur en koop. Site heeft daartoe zitting in verscheidene Verenigingen van Eigenaren. Binnen de huidige Woningwet is het voor een corporatie niet meer mogelijk vrije sector huur en/of koopwoningen te ontwikkelen.

 

Amphion. Charles Droste

Bezoekers van Amphion zijn gemiddeld 55 jaar.

Per jaar zijn er 230 voorstellingen, hierbij geldt de verplichting om alle reizende genres te laten zien in Doetinchem. Op dit moment zijn de genres cabaret en muziek het populairst.

Amphion programmeert vraaggericht. Men is door de druk die voortdurend op de subsidie staat, met haar programmering wel gericht op een groot publiek Er moet bezettingsgraad zijn van 75%. Dat betekent ook dat er weinig ruimte is voor experimenteel aanbod.

Meerwaarde voor de stad.

Amphion biedt ook veel ruimte aan de lokale culturele verenigingen voor het uitvoeren van voorstellingen. Men onderscheidt zich daarbij van vele andere theaters. Daarnaast is er ook een aanbod voor mensen met een kleine beurs.

 

Gruitpoort, Jan Menderink

De Gruitpoort is een creatieve broedplaats ook gericht op ouderen. De belangrijkste programmalijn voor ouderen is Lang Leve de Kunst & Naoberschap. Hierbij staat niet alleen de kunstbeleving centraal, maar ook probeert men een verbinding te maken tussen zorg /welzijn enerzijds en kunst en cultuur anderzijds.

De doelgroepen waarop de Gruitpoort zich richt zijn: kwetsbare ouderen, vitale ouderen, intramuraal wonende ouderen en thuiswonende ouderen.

Er wordt samengewerkt met professionele kunstenaars, muziek/theater/schilderen/schrijven, amateur kunstenaars, scholieren voortgezet onderwijs, mantelzorgers, vrijwilligers

Daarnaast is er veel ruimte voor spontane initiatieven.

 

Na deze sprekers is er eerst een pauze

 

Frans Langeveld, wethouder GL reageert namens de gemeente:

Mensen willen het graag eigenlijk zo lang mogelijk zelf regelen. In die zin zijn de “nieuwe ouderen” ingezetenen van de gemeente zoals alle anderen. De “nieuwe oudere” kan uitstekend voor zichzelf opkomen en is in die zin dan ook geen prioriteit.

Wel zijn er risico’s als het gaat om veilige en toegankelijke woningen, een oudere kan zomaar, door een val o.i.d., geen trap meer op kunnen, met de rolstoel door het huis moeten kunnen, etc. Voor de dan nodige aanpassingen kan de gemeente ondersteuning geven. Het college wil binnen het sociaal domein budgetten vrij maken om kwetsbare ouderen te bereiken. Dat wordt een steeds grotere groep.

Het college neemt geen initiatieven om diverse minder traditionele vormen van wonen voor ouderen te stimuleren, de praktijk laat zien dat de markt dat regelt.

 

LVGO (jaap) merkt op: “de gemeente kan ook faciliteren”.

Reactie van Frans; er moet wel een duidelijke vraag zijn waarop de gemeente kan acteren. In principe zijn er geen belemmeringen.

Opmerking uit de zaal: Faciliteren hoeft niet te betekenen dat er geld beschikbaar wordt gesteld, maar kan ook betekenen dat je bestemmingsplanprocedures makkelijker maakt, informatie toegankelijker.

Op een vraag aan Sité over de toegankelijkheid van woongroepen voor mensen met een beperking: De woonvormen voor mensen met een beperking hebben te maken met te weinig doorstroming. Wanneer mensen eenmaal in een woning zitten, is dat vaak voor een lange tijd. Men heeft in de voorziening en de omgeving daarvan een netwerk opgebouwd.

LVGO ziet een dergelijke ontwikkeling bij het groepswonen van ouderen. De gemiddelde leeftijd in woongroepen stijgt zodanig dat er weinig ruimte is voor nieuwe instroom. Ook heeft dat vaak tot gevolg dat door de stijging van de gemiddelde leeftijd een woongroep voor jongere bewoners minder aantrekkelijk is.

Op de vraag of Sité mee kan denken over projecten voor het groepswonen van ouderen in combinatie met ouderen die een koopwoning willen geven zij aan dat Sité een woningcorporatie is met de wettelijke opdracht te voorzien in woningen voor mensen met een laag inkomen. Sité kan en mag voor dergelijke projecten geen architect of opdrachtgever van een architect zijn. Wel is het denkbaar om deel te nemen aan een project groepswonen als daarin wooneenheden zijn te realiseren die aan de normen van verhuurbaarheid door een woningcorporatie voldoen. Sité kan in zo’n situatie lid worden van de vereniging van eigenaren. In praktijk doet Sité dat al. Elementen als een gezamenlijke ruimte voor alle bewoners zijn daarbij ook altijd praktisch oplosbaar.

Vraag aan LVGO: zijn er hier in de buurt voorbeelden van groepswonen van ouderen?

LVGO: In deze omgeving: De Zwanenpoel in Varsseveld, Den Pollewik in Winterswijk, De Harmonie in Winterswijk, Het Ravelijn in Doesburg.

Over het deel cultuur slechts één kritische opmerking: Charles Droste zorgt er met zijn beleid voor dat Amphion zich aan de financiële kaders houdt maar dat betekent dat meer gedurfde, nog onbekende kunst weinig plaats heeft. Hij verklaart in een interview zelfs blij te zijn dat er niet langer de druk is om programma’s te maken die iets van doen hebben met “volksverheffing”. Maar is het niet juist de opdracht van een theater om ons met iets te confronteren wat we nog niet kennen, is het niet de opdracht om ons daarmee op andere sporen te zetten, iets nieuws teweeg te brengen?

Antwoord Charles Droste: Zeker, maar de opdracht van de gemeente is dat ik programmeer binnen het budget dat ik beschikbaar heb, dat geeft een beperkte ruimte om te experimenteren en die gebruiken we ten volle.

Hierna werd de avond afgesloten, de sprekers bedankt en volgde er nog een geanimeerde nazit.